Spreekbeurt geven

Heb je ooit wel eens een spreekbeurt willen geven over drop?

Wij hebben hier  de nodige informatie over onze dropjes voor je verzameld.

Als je nog meer wilt weten, check dan ons filmpje bij over Harlekijntjes of stuur ons een berichtje.

Drop​

Drop, een raar woord
Het is een raadsel waar het woord ‘drop’ vandaan komt. Een goede vertaling in bijvoorbeeld het Duits Frans, of Engels is moeilijk. In Duitsland hebben ze het over ‘Lakritzen’, in Frankrijk over ‘réglisse’ en in Groot Brittannië over ‘liquorice’. Alleen lijken de meeste ‘liquorice’-snoepjes niet op onze Nederlandse drop. Net zo min als het woord dus. Wie hier in Nederland het product voor het eerst ‘drop’ is gaan noemen is nog onduidelijk.

Drop, typisch Nederlands ?
Buitenlanders zijn niet gewend aan drop en zullen hoogstwaarschijnlijk vreemd reageren bij het proeven van een dropje. Waarschijnlijk zullen zij er mee in hun mond blijven zitten, pijnlijk kijkend, hun tong brandend aan de enigszins zoute smaak.

Of zijn wij zelf gek? Er wordt beweerd dat wij zo gek zijn op drop omdat ons land aan de kust ligt. Daarom zouden wij ook van allerlei andere zoutachtige dingen houden (haring!). Misschien is het waar, in Scandinavië wordt ten slotte ook nogal fanatiek drop gegeten en ook daar zijn ze op de zee gericht. Als je een denkbeeldige lijn trekt van zuidwest België over Limburg naar Berlijn, kun je rustig zeggen dat daarboven drop wordt gegeten tot aan de Noordpool toe. Merkwaardig is overigens dat de grondstoffen voor drop juist uit landen ónder die lijn komen en dat de belangrijkste grondstof voor onze drop de zoethoutwortel is.

Inmiddels begint de waardering voor drop, zeker in het buitenland, wat toe te nemen. Hollandse emigranten lieten en laten hun achtergebleven familieleden kilo’s nasturen. Op die manier is het buitenland in aanraking gekomen met drop. Maar het blijft verstandig om op reis een zakje mee te nemen.

Wat is drop ?
Het vreemde is dat in Nederland niet vaststaat wat drop precies is. Er is geen wet of regel die bepaalt dat er zo en zoveel van een bepaalde stof in een snoepje moet zitten, voor het ‘dropje’ mag heten.

In principe mogen allerlei soorten snoepjes drop worden genoemd. Maar de drop zoals we die in Nederland kennen bevat in ieder geval zoethoutwortel. Daarnaast zitten er ook suiker en/of andere zoetstoffen zoals glucose of suikervervangers, bindmiddelen als zetmeel, bloem, gelatine of iets vervangends, kleur- en smaakstoffen en salmiakzout in de drop.

Glanstrommel

Suiker​

Suiker kan gewonnen worden uit suikerbieten of uit suikerriet. De suiker heeft chemisch dezelfde samenstelling en de smaak is ook identiek. In West-Europa groeien alleen suikerbieten en deze suiker wordt hier dan ook nog het meest gebruikt. De bieten worden in het najaar geoogst en naar de grote suikerfabrieken gebracht. Daar worden de bieten gereinigd en fijngemalen. Daarna worden in allerlei verschillende zuiveringsstappen de verschillende soorten suiker gewonnen, van bruine kandijsuiker tot fijne witte poedersuiker.

Andere veelgebruikte zoetstoffen​

Melasse
Melasse is een zoete donkere suikerstroop uit suikerbieten of suikerriet met een typische smaak.
Glucosestroop.
Glucosestroop wordt meestal gemaakt van tarwe of maïs. Glucosestroop is een dikke doorzichtige plakkerige vloeistof, die niet zo zoet is als suiker.    

De Harlekijntjes fabriek

Zetmeel​

Zetmeel kan uit heel veel verschillende producten worden gewonnen, o.a. uit aardappel, maïs, tarwe. In de dropindustrie wordt meestal gebruik gemaakt van maïszetmeel. Dit zetmeel wordt uit de maïskorrels gewonnen , soms alleen door het op te lossen en daarna weer te drogen: gewoon of natief maïszetmeel. Of door er tijdens het proces iets aan toe te voegen en later in het proces weer te verwijderen (meestal een zuur) waardoor de structuur van het zetmeel wijzigt: gemodificeerd zetmeel. Zo kan je veel verschillende soorten zetmeel maken die bijvoorbeeld op verschillende temperaturen een vloeistof kunnen binden.
Dit gemodificeerde zetmeel wordt meestal gebruikt in drop.

De Ingrediënten

Zoethoutwortel
Dit is de wortel van de zoethoutstruik. Zoethout is al eeuwen lang bekend. Niet omdat het zo lekker werd gevonden, maar vanwege de geneeskrachtige werking ervan. In het graf van Toetanchamon (1358 v. Chr.) werd bijvoorbeeld zoethout gevonden en in het Babylonische-Assyrische spijkerschrift (650 voor Chr.) wordt zoethout genoemd als geneesmiddel tegen hoest en infecties.

De oudste publicatie in het Nederlands over zoethout is te vinden in de middeleeuwse ‘natuurencyclopedie’ van Jacob Van Maerland ‘Der Naturen Bloeme’ (13e eeuw).

Er staat dat zoethout aanbevolen wordt als middel tegen hoest en aandoeningen van de luchtwegen in het algemeen. In drop verwerkt zorgt zoethout voor de speciale dropsmaak. Om preciezer te zijn: de dropsmaak wordt veroorzaakt door een bepaalde stof in het zoethout – namelijk glycyrrhizine – die vijftig keer zoeter is dan kristalsuiker. De overige geur- en smaakstoffen die in zoethout zitten zijn dezelfde die in venkel en anijs voorkomen.

De zoethoutwortelstruik groeit in subtropische streken. In Spanje, Italië, Griekenland, Turkije, Iran, Irak, de Kaukasus, Syrië en China. Het best groeien de planten langs een vochtige rivierbedding. Pas na vier jaar kunnen de wortels van een struik worden geoogst. Het oogsten gebeurt in oktober. De struik heeft dan al haar bladeren verloren en groeit niet meer verder tot de regenperiode in april van het volgende jaar. Dat oogsten is niet gemakkelijk want de wortels zitten soms wel vier meter in de grond. Ze worden heel voorzichtig opgegraven en er wordt altijd voor gezorgd dat er genoeg wortels aan de struik blijven zitten, zodat de struik gezond blijft en er de volgende jaren weer wortels geoogst kunnen worden. Als de wortels zijn opgegraven en ontward, leggen de boeren ze een paar dagen te drogen in de zon. Als ze dat niet zouden doen, gaan de wortels schimmelen. Gedroogd blijven de wortels een paar jaar goed. Daarna verkopen de boeren de wortels aan de fabriek. Daar worden de wortels in stukken gesneden en van vuil ontdaan. Vervolgens worden ze weer gedroogd, gerafeld en met water tot pulp gemaakt. De pulp wordt gefilterd en ingedikt. Dat ingedikte extract wordt in grote blokken gegoten (blokdrop) of verder gedroogd tot zoethoutpoeder.

Is er eenmaal blokdrop of zoethoutpoeder geproduceerd, dan kunnen de fabrikanten gaan exporteren, bijvoorbeeld naar Nederland. Het geconcentreerde zoethout vormt het belangrijkste bestanddeel voor onze drop.
Italiaanse boeren leggen tussen de stukken blokdrop dikwijls laurierbladen. Dat doen ze zodat de stukken niet aan elkaar plakken en omdat het aroma een lekkere smaak en geur aan de blokdrop toevoegt. Laurierdrop is dus niet, zoals je zou denken drop gemaakt van de laurierplant, maar bijna pure blokdrop.

Veruit het grootste gedeelte van het zoethout gaat naar de Verenigde Staten, niet om er drop van te maken, maar voor de tabaksindustrie die er sigaretten mee op smaak brengt. Een ander deel van het zoethout wordt gebruikt voor de farmaceutische industrie om bittere pillen zoeter te maken en een klein gedeelte om hoestdrankjes van te maken die een slijmoplossende werking hebben. 

Weger
Afvullen van de dropzakken
Het stapelen van de pallet met Harlekijntjes drop

Gelatine

Gelatine wordt gewonnen uit o.a. de beenderen en huiden van dieren (bijvoorbeeld varkens). Eigenlijk is het eiwit uit deze onderdelen, wat er met een ingewikkeld proces uitgehaald wordt.
Gelatine kan je je het beste voorstellen als een soort gedroogde eetbare lijm.   Als je er water aan toe voegt bindt de gelatine dit water met de andere stoffen en krijg je een glad geheel. Deze binding  (ook wel geleren genoemd) ontstaat pas na het verwarmen en het afkoelen van de vloeistof. 

Kleurstof

Van nature is drop bruinig en wat doorzichtig. Met behulp van koolstof (een soort norit) of bijvoorbeeld caramel wordt drop donkerder gekleurd. Die kleurstoffen zijn geheel schadeloos voor de gezondheid. Binnen de EG gelden er bepaalde regels voor het gebruik van kleurstoffen. Als een stof is goedgekeurd voor gebruik, krijgt hij een zogenaamd E-nummer. Dat nummer is dan te vinden op de verpakking van de drop.

Het gieten van de drop
Droogkamer

Smaakstoffen

Er worden vaak ook smaakstoffen (aroma’s) toegevoegd aan drop, bijvoorbeeld: laurier, menthol, anijs, eucalyptus en honing. 

Zout

Meestal salmiakzout vanwege de smaak. Voordeel is dat dit  minder bloeddrukverhogend werkt dan gewoon keukenzout.

De dropproductie

Allereerst worden de grondstoffen volgens het recept gemengd. Vervolgens word dit dunne “dropwater” gekookt bij zo’n 130 -135 C. Bij die temperatuur dikt de vloeibare drop al behoorlijk in. Deze dikkere warme vloeibare drop wordt dan door een gietmachine in de gewenste vormpjes gegoten. Deze vormpjes worden eerst met behulp van gipsen of aluminium mallen gestanst in bakken met gietpoeder. Dit gietpoeder is gewoon (natief) zetmeel. De volgegoten bakken worden opgestapeld en twee dagen in speciale kamers bij hoge temperatuur gedroogd. Aan het einde van het droogproces moet de drop nog een paar uur afkoelen in de poeder, waarna de bakken met de gedroogde drop omgekeerd kunnen worden. Het gietpoeder wordt gezeefd en opnieuw gebruikt en de dropjes worden schoongeblazen en geborsteld. Daarna worden de dropjes nog wat afgekoeld en gaan ze naar de glanstrommel.

Drop en gezondheid

Drop is niet alleen lekker, het is ook erg prettig bij bepaalde kwaaltjes, zoals keelpijn en hoest. Napoleon gaf zijn manschappen drop tegen de dorst.
Sommige mensen geloven dat drop maagpijn kan verminderen, maar bewezen is dat nooit.
Te veel drop eten is niet verstandig. Eén van de gevolgen van erg veel drop eten kan zijn dat jouw bloeddruk hoger wordt. Dat komt niet door het zout in de drop, zoals veel mensen denken, maar door het glycyrrhizinezuur dat in het zoethout zit. Zolang je gemiddeld per dag niet meer dan 50 gram drop (= 10 Harlekijntjes) eet, zal je hier geen last van krijgen.

Drop getallen

Nederland is een echt dropland. Zowel kinderen als volwassenen houden van drop. Bijna iedereen heeft drop in huis en neemt het mee op reis. Overal in ons land kun je dan ook drop kopen: in de supermarkt, bij de drogist/apotheek, op de markt, de benzinepomp, supermarkten en warenhuizen, maar ook bij tabakszaken, snackbars, cafés, kantines, bioscopen enz.
Op meer dan 80.000 verkooppunten kun je in Nederland drop kopen In ons landje wordt er zo’n 30 miljoen kilogram drop per jaar verkocht.  Dit is ongeveer 2 kg per persoon per jaar.

TIP Als je aan het eind van je spreekbeurt een quiz wilt houden, kijk dan even bij onze DROP-Weetjes
voor inspiratie.